Sommarju
Il-Gżejjer ta’ San Pawl (Selmunett) huma grupp ta’ gżejjer ta’ 10 ettari mhux abitati barra Selmun, Mellieħa. Identifikati bit-tradizzjoni bħala s-sit tan-nawfraġju ta’ San Pawl fis-sena 60 WK, huma Żona Speċjali ta’ Konservazzjoni, Żona ta’ Protezzjoni Speċjali, u riżerva naturali. Il-gżejjer jospitaw sottospeċi endemika ta’ gremxula li ma tinstab imkien ieħor u baqgħu mhux abitati mis-snin tletinijiet.
Timeline
- 2025-11
L-istatus ta’ Żona ta’ Protezzjoni Speċjali tal-gżejjer ġie mtejjeb bħala parti minn deżinjazzjoni ġdida SPA li tkopri Selmunett u 5 km ta’ rdum tat-tramuntana, iżżidend madwar 1.25 km² lin-network SPA ta’ Malta.
- 1990
Papa Ġwanni Pawlu II żar il-gżira bid-dgħajsa matul iż-żjar tiegħu f’Malta.
- 1930s
L-aħħar resident, il-bidwi Vincenzo Borg, telaq mill-gżira. Kien jgħix fit-torri Lascaris, li kkonverta f’dar rurali. Il-gżira baqgħet mhux abitata minn dakinhar. It-torri issa huwa rrwinat.
- 1844-45
Statwa ta’ San Pawl ta’ 4 metri twila ġiet stabbilita fuq il-gżira, skolpita minn Segismondo Dimech u Salvatore Dimech. Tibqa’ landmark viżibbli mill-kosta Maltija.
- 1649
Torri nbena fuq il-gżira mill-Gran Mastru Giovanni Paolo Lascaris, parti min-network ta’ torrijiet tal-kosta li jiddifendu kontra rejds tal-kursara.
- 1576
Il-gżejjer ingħataw lil Marco di Maria wara li ħarab mill-kursara Barbari mill-kanal dejjaq bejn Selmunett u l-art. Il-kursara nqabdu fih waqt li kienu jippruvaw jippersegwitawh. Il-gżejjer saru magħrufa lokalment bħala “Tal-Barba Marku.”
Kuntest
Selmunett hija madwar 10 ettari (0.101 km²) b’0.9 km ta’ kosta. Tinsab barra Selmun, ħdejn San Pawl il-Baħar fuq il-kosta tal-majjistral ta’ Malta. L-isem ġej mill-familja Salomone, li kellhom art fil-viċinat f’Mellieħa fis-seklu 16. Il-Maltin adattaw “Isola Salomone” għal Selmun, u d-diminuttiv “Selmunett” għall-gżira iżgħar.
Il-gżira kultant hija maqsuma f’żewġ biex strixxa dejqa ta’ baħar, għalhekk il-plural “Gżejjer.” Hija t-tieni l-akbar gżira mhux abitata ta’ Malta wara Filfla.
In-nawfraġju ta’ San Pawl, deskritt fl-Atti 28, huwa tradizzjonalment imqiegħed hawn - għalkemm il-post eżatt huwa kontestat. Sejbiet ta’ taħt l-ilma ħdejn Salina Bay, inkluż l-akjar immankar tal-pjomb tal-perjodu Ruman misjub qatt, jissuġġerixxu li Salina Bay jista’ jkun is-sit attwali. Il-leġġenda timporta x’imkien: hija n-narrazzjoni fundaturi tal-Kristjaneżmu Malti, u tagħti din il-gżira piż kulturali li jaqbeż id-daqs tagħha.
Annimali selvaġġi u protezzjoni
Selmunett hija Żona Speċjali ta’ Konservazzjoni, Żona ta’ Protezzjoni Speċjali (mtejjba Novembru 2025), u riżerva naturali bl-ilmijiet tal-madwar inklużi. L-aċċess huwa ristrett għal mill-Ilbhar sal-inżul ix-xemx. Camping u barbecues projbiti.
Il-gżira tospita sottospeċi endemika ta’ gremxula - il-gremxula ta’ Selmunett (Podarcis filfolensis kieselbachi) - li ma tinstab imkien ieħor. Il-popolazzjoni tagħha naqset minħabba predazzjoni mill-firien, problema ricorrenti fuq il-gżejjer żgħar ta’ Malta marbuta ma’ skart tal-ikel tal-bniedem. L-ispeċijiet ta’ għasafar tal-baħar jinkludu l-marozz u l-gawwijin tas-saqajn isfar. Il-flora hija tipika Mediterranja reżistenti għall-melħ: sagħtar, xorb il-baħar, u arbuxxelli baxxi.
M’hemm l-ebda theddida attwali ta’ żvilupp. L-istatus protett huwa solidu. L-akbar sfida ta’ ġestjoni hi li tinfurzaw ir-restrizzjonijiet ta’ aċċess u li l-gżira tibqa’ mingħajr firien.